"Nee!", "Zelf doen!" en een peuter die steevast de hakken in het zand zet omdat die mooie Elsa jurk niet aan mag of omdat er geen speelgoed mee kan naar de opvang... Welkom in de peuterpuberteit! Hoewel deze fase voor ouders en kinderen erg uitdagend kan zijn, is het een ontzettend belangrijke mijlpaal in de ontwikkeling van de zelfstandigheid van jouw kind.
Maar wat houdt deze fase precies in, wat zijn de belangrijkste kenmerken, en vooral: hoe om te gaan met peuterpuberteit? Wij zetten de belangrijkste inzichten én peuterpuberteit tips voor je op een rij.
De peuterpuberteit leeftijd begint vaak rond de leeftijd van 2 jaar. Je kan de eerste signalen al wel zien rond de leeftijd van 1,5 jaar. En hoe lang duurt de peuterpuberteit nu precies? Rond de vier jaar ebt meestal de ergste storm wel weer weg. Maar, de precieze verloop van deze fase verschilt echt per kind. Zo is ook de peuterpuberteit bij het ene kind veel intenser dan bij het andere kind. Dit zegt overigens niets over de ontwikkeling van jouw kind.
In deze fase ontdekken peuters dat zij een eigen wil hebben. Zij merken dat zij zelfstandiger aan het worden zijn. Dat is een grote ontdekking! Het kind wil heel graag zelf keuzes maken, invloed uitoefenen op situaties en er op uit gaan. Dit zie je terug in allerlei situaties. Denk aan: reactie uitlokken van ouders, grenzen opzoeken, elke vraag met ‘nee’ beantwoorden, vooral niet dat ijsje willen wat mama heeft uitgekozen en weglopen of juist expres blijven staan.
De meest herkenbare kenmerken van peuterpuberteit en herkenbare peuterpuberteit symptomen zijn:
Het hanteren van deze fase vraagt soms het uiterste van je geduld. Maar hoe kun je omgaan met peuterpuberteit op een manier die werkt voor jou én je kind? Deze tips bieden houvast:
Geef je peuter het gevoel van controle door keuzes aan te bieden waar jij sowieso achter staat. Vraag niet: "Wat wil je aan vandaag?", maar vraag: "Wil je de blauwe of de rode trui aan?". Zo heeft je kind invloed, maar behoud jij de regie. Na het bieden van de keus kan je peuter nog even gaan proberen of het toch nog lukt om ook de oranje en de gele trui in de onderhandeling mee te nemen. Blijf rustig, geef geen ruimte, houd voet bij stuk. Uiteindelijk vinden ze het te veel waard om zelf te mogen kiezen, dan maar tussen de blauwe en de rode trui.
Als je peuter een driftbui heeft, heeft het geen zin om boos te worden of mee te gaan in de emotie. Blijf rustig, blijf in de buurt en erken het gevoel: "Ik zie dat je heel boos bent dat we naar huis gaan." Zodra de storm gaat liggen, kun je weer rustig contact maken. Op het moment dat jouw peuter zó boos is, komt er namelijk weinig binnen wat je probeert te vertellen. Vaak is het hoofd echt even vol. Het is moe, gefrustreerd dat er iets moet en misschien wel overvallen door het plotselinge vertrek uit de speeltuin. Je peuter moet ontladen en daar hoort deze uitbarsting bij. Hij of zij is nog niet in staat om te vertellen wat hij eigenlijk zou willen doen. Of snapt nog niet altijd wat er gaat gebeuren. Dit kan frustratie opleveren. Ze hebben nog niet geleerd om hun emoties goed te uiten en hebben jou als ouder hier hard bij nodig. Het kan helpen om je kind goed voor te bereiden op wat er komen gaat. Of na de uitbarsting te vertellen wat je intentie was met het onverwachte vertrek uit de speeltuin.
Maak je je zorgen over peuterpuberteit rondom eten? Zorg dat er wat te kiezen valt, bijvoorbeeld hoeveel saus je kind eet of waar je de aardappeltjes legt op het bord. Of misschien mag hij wel kiezen van welk bord hij eet. Jij hebt wel al besloten wat jullie eten, dus daar valt niet meer over te twisten. Als je te veel vrijheid geeft, zal de peuter steeds opnieuw in de onderhandeling gaan. Zorg dat je voorspelbaar bent. Dit geeft peuters een gevoel van controle doordat ze weten wat er komt. Geef zelf het goede voorbeeld door aan tafel te blijven zitten. Probeer niet te forceren. En laat ze vooral veel zelf doen.
Niet alles hoeft een strijd te zijn. Is het erg als je kind op een zonnige dag met regenlaarzen wil lopen? Of als de sokken niet bij de broek passen? Laat het los als de veiligheid of gezondheid niet in het geding is. Het geeft een kind een heel trots gevoel wanneer hij iets mag doen wat hij zelf gekozen of gedaan heeft. Als de schoenen even verkeerd om zitten, probeer het niet meteen te corrigeren, want dit is de eigen keuze.
Afscheid nemen van de speeltuin, een filmpje op de iPad of een bezoekje aan oma kan erg lastig zijn voor een peuter. Zeker wanneer het hem overvalt en hij geen invloed kan hebben op de situatie. Probeer de peuter zoveel mogelijk voor te bereiden op wat er komen gaat. En laat hem invloed hebben op het vertrek. Wil je zelf de iPad uit zetten? Wil je oma een kus of een knuffel geven? Of misschien wel zelf de deur open doen of kiezen of hij op de step mee gaat of achterop de fiets?
Binnen Mondiaen bieden onze pedagogisch professionals de kinderen ruimte om dingen zelf te proberen, zelf keuzes te maken. Hierdoor zien wij hun zelfvertrouwen dagelijks groeien. Op onze peutergroepen leren kinderen zich te ontwikkelen in een groep met leeftijdsgenoten die ook allemaal een eigen wil hebben. Door middel van een vaste dagstructuur en een warm pedagogisch klimaat, bieden wij de kinderen een grote stap richting zelfstandigheid. Weet dat je er niet alleen voor staat. Elke ouder met jonge kinderen zal aspecten van deze fase herkennen. En weet dat het heel gezond is dat deze fase soms erg pittig kan zijn. Maar samen kijken wij graag wat het beste past bij jou en jouw kind.
Wil je meer weten over hoe wij op onze peutergroepen omgaan met de ontwikkeling van jouw kind? Neem gerust contact met ons op of kom eens langs voor een rondleiding!
